ՀՀ պաշտպանության և անվտանգության կարիքների համար նավիգացիոն ռեֆերենց կայանների ցանցի ստեղծման հիմնավորումները

ՀՀ պաշտպանության և անվտանգության կարիքների համար նավիգացիոն ռեֆերենց կայանների ցանցի ստեղծման հիմնավորումները

Հեղինակներ

  • Հովսեփ Պետրոսյան Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարան
  • Մանուկ Վարդանյան
  • Վալերի Ալեքսանյան ՀՀ ԳԱԱ Էկոլոգոնոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոն
  • Ստեփան Պետրոսյան Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարան
  • Ֆրեդ Ախոյան Երևանի պետական համալսարան

DOI:

https://doi.org/10.54338/18294200-2026.2-12

Բանալի բառեր:

ռեֆերենց կայան, ITRF ցանց, Ազգային գեոդեզիական ցանց, կոորդինատային համակարգերի փոխակերպում, Bernese GNSS ծրագրային փաթեթ, կոորդինատներ, նավիգացիոն ցանցի ղեկավարման կենտրոն

Ամփոփում

Հիմնավորվել և մշակվել է ՀՀ սահմանամերձ գոտիներում պաշտպանության և անվտան­գու­թյան կարիքների համար նավիգացիոն մշտական գործող ռեֆերենց կայանների ցանցի ստեղծ­­ման նախագիծ, որտեղ տրված են ռեֆերենց ցանցի սխեման, առանձին կայանների տե­ղերի ընտ­րության պայմանները, սահմանված է ցանցի դիտարկման փուլերը, դիտարկ­ման ժամանակա­հատ­վածը: Ըստ դիտարկման օրերի և սեսիաների ռեֆերենց կայանների ցանցի գեո­կա­պակցման համար որպես ելային տվյալներ ընդունել ՀՀ-ում գործող 12 մշտական գործող կայանների և հանրապետության տարածքի մոտակայքում նույն ժամանակահատվածի մինչև 2000 կմ շառա­վղով առկա ITRF կայանների կոորդինատները: Նավիգացիոն ռեֆերենց ցանցի հա­­վասարեցման և հավասարակշռման աշխատանքները կիրականացվի Bernese GNSS v5.0 ծրա­գրային փաթեթով: Ռեֆերենց կայանների վերջնական հաշվարկված կոորդինատների ճշտու­թյան աստիճանի գնահատման համար դրանք պետք է համեմատել հավասարակշռման ընթաց­քում ներգրավված ITRF կայանների ITRF20-ի կոորդինատների հետ: Տրված են GNSS ռեֆերենց կայանի և ալեհավաքի տեղի ընտրության, ազդանշանների տվյալների ընդունման երկաթե պա­հա­րանները՝ փոշուց և խոնավությունից պաշտպանվածության, սերվերի տեղադրման և վար­ման պայմանները: Քարտե­զա­գրագեոդեզիական և ինժեներական աշխատանքների կատարման համար դիտարկված ժամա­նակահատվածի հաշվարկված կոորդինատները Հելմերտի եղանա­կով փոխակերպել ՀՀ ԱԳՑ (Ազգային գեոդեզիական ցանց) կոորդինատային համակարգ (ARMREF02): Նախատեսված ցանցը կարող է ապահովել ՀՀ ողջ տարածքում միասնական ավտոմատացված թվային ճկուն գեոդե­զիա­կան կոորդինատային համակարգ, որը կարող է բարձր ճշտությամբ ՀՀ պաշտպանության, ան­վտան­գության, տնտեսական և գիտական ոլորտներում ռազմական, ուսում­նավարժական, նախա­գծային, գործնական, երկրատեղեկատվական և նավիգացիոն համակար­գե­րի համար ապահովել անհրաժետ գեոդեզիական տվյալներ: Դրանով զգալի կբարձրանա աշ­խա­տանքի արտադրողա­կա­նությունը, կկրճատվեն նախագծային և գործնական աշխատանքների ծախսերը և կատարման ժամանակահատվածը, մասնագիտական անձնակազմի քանակը, կա­պա­հովվի բազային կայան­ների անվտանգությունը, գեոդեզիական և քարտե­զա­գրու­թյան գործունեություն իրականաց­նող­ները կունենան ավտոմատացված բազմաչափ, բազ­մա­շերտ տեղեկատվական համակարգ:

Downloads

Download data is not yet available.

Հեղինակի տվյալները

Հովսեփ Պետրոսյան, Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարան

տ.գ.դ. (ՀՀ, ք. Երևան) – ՃՇՀԱՀ, ավագ գիտաշխատող

Մանուկ Վարդանյան

տ.գ.դ., դոցենտ (ՀՀ, ք. Երևան)

Վալերի Ալեքսանյան, ՀՀ ԳԱԱ Էկոլոգոնոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոն

գ.գ.դ., դոցենտ (ՀՀ, ք. Երևան) – ՀՀ ԳԱԱ, Էկոլոգոնոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոն, գիտաշխատող

Ստեփան Պետրոսյան, Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարան

տ.գ.թ. (ՀՀ, ք. Մեծամոր) – ՃՇՀԱՀ, Ինժե­նե­րա­կան գեոդեզիայի ամբիոն, դասախոս

Ֆրեդ Ախոյան, Երևանի պետական համալսարան

(ՀՀ, ք. Մեծամոր) –Երեւանիպետականհամալսարան,ասպիրանտ

Downloads

Հրատարակվել է

2026-10-14

How to Cite

Պետրոսյան Հ., Վարդանյան Մ., Ալեքսանյան Վ., Պետրոսյան Ս., & Ախոյան Ֆ. (2026). ՀՀ պաշտպանության և անվտանգության կարիքների համար նավիգացիոն ռեֆերենց կայանների ցանցի ստեղծման հիմնավորումները. Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի գիտական աշխատություններ, 95(2), 127–139. https://doi.org/10.54338/18294200-2026.2-12

Թողարկում

Բաժին

Articles

Most read articles by the same author(s)

Loading...