Բնակավայրերի կարգավիճակը. հիմնախնդիրներ և հնարավոր լուծումներ

Ամփոփում

Հոդվածում ներկայացված են բնակավայրերի կարգավիճակին առնչվող հիմնախնդիրներն ինչպես արտերկրում, այնպես էլ Հայաստանի Հանրապետությունում: Հիմնավորվել է, որ ներկա­յումս մեր երկրում կիրարկվող բնակավայրերի դասակարգումը, սահմանափակվելով միայն «քաղաք» և «գյուղ» հասկացություններով,  աղերսներ չունի հայրենական պատմական փորձի հետ, բացի այդ, դեռևս սահմանված չեն բնակավայրերի կարգավիճակի որոշման սկզբունքները: Արտերկրում կիրարկվող փորձի հիման վրա ընտրվել են բնակավայրերը բնորոշող առանցքային ցուցանիշները՝ բնակչության թիվը, հանրային ծառայություններ ապահովող ենթակառուցվածք­ների առկայությունը և բնակչության հիմնական զբաղվածությունը՝ վերլուծելով և գնահատելով ՀՀ բնակավայրերի ընդհանրական պատկերն ըստ այդ ցուցանիշների: Վերլուծության արդյու­ն­քում առաջարկվել է բնակավայրերը բնորոշելու համար կիրառել ոչ միայն «քաղաք» և «գյուղ», այլև «ոստան», «քաղաքատիպ ավան» և «ավան» հասկացությունները: Մշակվել է բնակավայրերի տարակարգման նոր մոդել՝ ըստ նշված հասկացությունների և ընտրված չափանիշների: Ներ­կա­յացվել են բնակավայրերի գործող դասակարգման հիմնական փոփոխությունները և լրացում­ները՝ առաջարկվող մոդելի կիրարկման արդյունքում: Առաջարկությունները կարող են կիրառելի լինել հանրապետության բնակավայրերի դասակարգմանն առնչվող նորմատիվ-իրավական ակտերում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու ժամանակ: